Vraag en antwoord kilometerprijs: achtergrond

Wat is het doel van de kilometerprijs?

De overheid wil met de kilometerprijs de doorstroming op de Nederlandse wegen verbeteren en het milieu ontlasten. De kilometerprijs gaat uit van het principe dat de gebruiker en vervuiler betaalt.

Waar betaal ik de kilometerprijs?

De kilometerprijs geldt overal in Nederland en gaat in zodra u gaat rijden.

Welke voertuigen doen niet mee met de kilometerprijs?

Eigenlijk verandert er op dit gebied weinig ten opzichte van nu. Brandweerauto’s, ambulances, politieauto’s, taxi’s en voertuigen zonder kenteken zoals een landbouwtrekker en shovels doen niet mee met de kilometerprijs. Ook voor oldtimers van vóór 1 januari 1987 en motoren verandert er niets en blijven de huidige regels van toepassing.

Betalen oldtimers ook de kilometerprijs?

Bij de behandeling van het belastingplan 2009 is door de Tweede Kamer een grens gesteld aan wat onder een oldtimer mag worden verstaan. Auto’s van vóór 1 januari 1987 worden gezien als oldtimers. Deze worden vrijgesteld van de kilometerprijs. Auto’s van na 1987 zijn geen oldtimers en betalen dus gewoon de kilometerprijs.

Betalen motoren ook de kilometerprijs?

Nee, voor motoren is het te moeilijk om een kastje in te bouwen. Bovendien is een kastje bij motoren slecht beschermd tegen diefstal en weersomstandigheden. Motorrijders blijven de vaste belastingen betalen en doen dus niet mee met de kilometerprijs.

Moet ik de kilometerprijs betalen als ik in het buitenland rijd?

Nee, u betaalt alleen de kilometers die u op Nederlandse wegen rijdt.

Betalen buitenlandse personenauto’s ook de kilometerprijs?

Motorrijtuigen met een buitenlands kenteken die langer dan vier weken per jaar in Nederland ter beschikking staan aan een in Nederland woonachtige of gevestigde kentekenhouder, zijn niet vrijgesteld van de kilometerprijs. Ook zij dienen dus een registratiekastje te laten inbouwen. Voor buitenlandse automobilisten die af en toe in Nederland rijden worden de mogelijkheden voor een alternatief systeem onderzocht. Als bekend is welk systeem het wordt, zal de Wet kilometerprijs worden aangepast.

Betalen buitenlandse vrachtwagens ook de kilometerprijs?

Ja. Rijden ze heel vaak in Nederland, dan kunnen ze een kastje laten inbouwen. Dat is sneller en efficiënter, omdat ze dan zonder oponthoud de grensovergang kunnen passeren. Komt een vrachtwagen af en toe in Nederland, dan betaalt deze een vast bedrag per etmaal óf een heffing op basis van het aantal gereden kilometers.

Wanneer en waar geldt het spitstarief?

Om de files extra te verminderen, kan in de spits op drukke trajecten een toeslag gelden. Dit spitstarief kan gelden op snelwegen, provinciale wegen en op doorgaande wegen in grote steden. Het tarief is voor alle weggebruikers hetzelfde en wordt dus niet bepaald door de auto waarmee u rijdt. Wel kunnen op verschillende wegen, verschillende spitstarieven worden ingezet. Waar en wanneer het spitstarief wordt geheven, wordt vastgelegd in een zogenoemd spitsbesluit. Ook de hoogte van het spitstarief staat erin. Lokale en regionale overheden worden nauw betrokken bij de vaststelling ervan. Voorop staat dat het spitstarief op de ene weg niet leidt tot te veel overlast op een andere weg.

Verdwijnen door de kilometerprijs de files?

Nee, maar de in de toekomst te verwachten files worden wel flink korter. En hier en daar zullen ze verdwijnen. Onderzoeken laten zien dat de kilometerprijs leidt tot een afname van het aantal gereden kilometers met 10 tot 15% ten opzichte van de situatie zonder kilometerprijs. Het spitstarief draagt extra bij aan afname van de files, omdat het kan worden ingezet op trajecten waar het extra druk is. Het spitstarief zorgt voor een afname van tijdverlies door files met 40 tot 60% ten opzichte van de situatie zonder kilometerprijs.

In mijn regio staat nooit file. Waarom betaal ik dan toch de kilometerprijs?

Omdat het doel is om de doorstroming in heel Nederland te verbeteren en het milieu te ontlasten. Daarvoor gaan we anders betalen voor de auto: niet langer voor het bezit, maar voor het gebruik. Wie meer rijdt, betaalt ook meer. En wie minder rijdt, betaalt minder. Heeft u een auto die weinig CO₂-uitstoot, dan is uw basistarief lager dan van een auto die in verhouding veel uitstoot heeft. Rijdt u niet over drukke trajecten, dan betaalt u ook geen spitstarief. Onderzocht is dat door de invoering van de kilometerprijs we de auto bewuster gaan gebruiken en meer letten op de CO₂-uitstoot van de auto. Zo verminderen we de files en sparen we het milieu.

De overheid verwacht dat we vaker met het OV reizen. Maar dat zit toch al vol?

Naast het bouwen van nieuwe wegen en het beter benutten van bestaande wegen, investeert de overheid in het openbaar vervoer, vooral in het spoor. Hiervoor is, tot 2020, 35 miljard euro vrijgemaakt. Het openbaar vervoer krijgt meer capaciteit en de aansluiting tussen trein- en busstations wordt verbeterd. Ook komen er meer overstappunten, zodat reizigers soepeler kunnen overstappen van de auto op het OV.

Betalen campers ook de kilometerprijs?

In het huidige systeem betalen campers aanschafbelasting (BPM) en motorrijtuigenbelasting (MRB). De motorrijtuigenbelasting bedraagt slechts een kwart van het gewone bedrag voor personenauto's, omdat campers relatief weinig kilometers afleggen. In de nieuwe situatie betalen campers net als personenauto's een kilometerprijs. Hoe zuiniger de camper, hoe lager het tarief. Omdat de meeste campers betrekkelijk weinig kilometers maken is de verwachting dat er voor eigenaren van campers niet zoveel verandert.

Wat gebeurt er met hybride auto's die nu geen wegenbelasting betalen?

De korting op de wegenbelasting geldt niet alleen voor hybride auto's maar voor alle auto's met een zeer lage CO₂-uitstoot. Voor benzine geldt die korting voor auto's met een uitstoot van 110 g/km of minder, voor diesels is dit 95 g/km of minder. Op deze auto's geldt in 2009 dat ze een kwart van de motorrijtuigenbelasting betalen en vanaf 2010 een vrijstelling krijgen. Op dit moment heeft de zuinigste benzineauto een CO₂-uitstoot van 103 g/kilometer en de zuinigste dieselauto heeft een CO₂-uitstoot van 81 g per kilometer.
 
Auto's met een zeer lage CO₂-uitstoot krijgen te maken met een minimumtarief voor de kilometerprijs. De minimumgrens is vastgesteld op 80 gram/kilometer. Op deze manier betalen deze auto's ook mee aan het gebruik van de wegen. Ook deze groep automobilisten heeft baat bij het beleid om de doorstroming op de Nederlandse wegen te verbeteren. In het eerste jaar van invoering is het minimumtarief 0,4 cent per kilometer. Als de kilometerprijs volledig is ingevoerd geldt een minimumtarief van 0,8 cent per kilometer. Dit minimumtarief loopt geleidelijk op, net als het gemiddelde tarief voor de kilometerprijs voor andere personenauto's. Het gemiddelde tarief van personenauto's ligt op 3.0 cent in 2012 en dat loopt op tot 6,7 cent in 2018.

Moeten gehandicapten ook de kilometerprijs betalen?

Voor auto's zonder kenteken geldt dat zij geen kilometerprijs betalen. Dat gaat ook op voor gehandicaptenvoertuigen. Voor bestelauto's die zijn ingericht voor het vervoer van een gehandicapt persoon en voor het gelijktijdige vervoer van een hulpmiddel, kan een gereduceerd tarief worden aangevraagd. Om in aanmerking te komen voor dit gereduceerde tarief gelden dezelfde eisen als voor de tariefreductie in de motorrijtuigenbelasting.

Betalen auto's met een grijs kenteken ook de kilometerprijs?

Ook auto's met een grijs kenteken gaan de kilometerprijs betalen. Zij betalen echter, net als nu, een gereduceerd tarief. Auto's met een grijs kenteken gaan daarom wel betalen voor gebruik in plaats van bezit, maar de groep als geheel gaat niet meer betalen dan nu.

Ga ik voor een gehandicaptenvoertuig ook de kilometerprijs betalen?

Voor bestelauto's die zijn ingericht voor gehandicaptenvervoer geldt een gereduceerd tarief. Dit tarief kan worden aangevraagd voor bestelauto 's die zijn ingericht voor het vervoer van een gehandicapte persoon én voor het gelijktijdige vervoer van een hulpmiddel. Om in aanmerking te komen voor dit gereduceerde tarief gelden dezelfde eisen als voor de tariefreductie in de motorrijtuigenbelasting. Dus als u nu tegen een gereduceerd tarief rijdt, kunt u in de nieuwe situatie ook een gereduceerd tarief aanvragen.
Gehandicapten die géén aangepaste bestelbus rijden en dus nu ook geen gereduceerd tarief binnen de motorrijtuigenbelasting hebben, betalen dus gewoon de kilometerprijs. Wel heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) diverse speciale kortingsregelingen waar u eventueel gebruik van kunt maken. Deze zijn te vinden op de website van het ministerie van VWS. 

Waarom gaan oude auto’s niet als eerste over op de kilometerprijs?

De invoering van de kilometerprijs neemt een aantal jaar in beslag. Steeds stapt een groep van zo’n 100.000 willekeurig gekozen weggebruikers tegelijk over. Om de inkomsten voor de overheid gelijk te houden, is het nodig dat de groepen die overgaan naar hun aard en samenstelling een gemiddelde zal zijn wat betreft veelrijders en weinigrijders, maar ook naar gewicht, brandstofsoort en leeftijd.  Daarom is in het wetsvoorstel opgenomen dat de invoering gebeurt op basis van de eerste twee cijfers van het kenteken.